# Nowe techniki genomowe mają ułatwić uprawę odpornych odmian. W Polsce mogą oznaczać większe wydatki na nasiona

> Źródło: Radio Świnoujście · Adres: https://radioswinoujscie.pl/nowe-techniki-genomowe-maja-ulatwic-uprawe-odpornych-odmian-w-polsce-moga-oznaczac-wieksze-wydatki-na-nasiona/ · Opublikowano: 14.10.2026, 06:30 · Zaktualizowano: 14.10.2026, 14:48 · Autor: Redakcja Radia Świnoujście · Kategoria: Innowacje


![](https://biznes.newseria.pl/files/1097841585/1442545062_buda_techniki_genomowe_1,w_1000,r_png,_small.png)

_**–**_ **_Nowe techniki genomowe mogą zwiększyć wydatki polskich rolników na nasiona i ich zależność od dużych producentów materiału siewnego –_ ocenia europoseł Waldemar Buda. Jego zdaniem skutki nowych przepisów mogą być w Polsce większe niż w państwach, w których rolnicy częściej korzystają z kupowanych nasion. Unijne regulacje dotyczące NGT, które mają ułatwić wprowadzanie na rynek m.in. roślin odpornych na suszę i choroby, będą stosowane od lipca 2028 roku.**

Nowe przepisy dotyczące roślin uzyskanych za pomocą nowych technik genomowych dzielą rośliny NGT na dwie kategorie. NGT1 obejmuje rośliny ze zmianami genetycznymi, które mogłyby powstać także naturalnie lub w wyniku tradycyjnej uprawy. Po przejściu procedury weryfikacyjnej będą one traktowane podobnie jak rośliny konwencjonalne. Rośliny NGT2, w których zmiany są bardziej złożone, będą wymagały oceny ryzyka i zezwolenia. Rozporządzenie weszło w życie 16 lipca, a większość jego przepisów będzie stosowana od 17 lipca 2028 roku.

– _Między nowymi technikami genomowymi a GMO, które było do tej pory, widzimy różnicę. W przypadku nowych technik genomowych, tych „jedynek” [NGT1 – red.], jest to modyfikacja w zakresie danego gatunku rośliny. To pokazuje, że jest to mniej inwazyjne. Można na przykład wycinać elementy, które powodują podatność na choroby czy mniejszą odporność na suszę –_ mówi agencji Newseria Biznes Waldemar Buda, poseł do Parlamentu Europejskiego z PiS.

Jednym z celów nowych regulacji jest ułatwienie hodowli odmian lepiej przystosowanych do zmieniających się warunków klimatycznych oraz odpornych na choroby i szkodniki. Analizy Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej wskazują, że w przypadku odpornych na zarazę odmian ziemniaka wykorzystanie fungicydów mogłoby spaść o 50–80 proc. W przypadku jabłoni odpornych na parcha potencjalny spadek mógłby wynieść od 12 do 58 proc., w zależności od regionu. W przypadku nowych odmian znaczenie ma również to, z jakich nasion będą korzystać rolnicy.

– _W Polsce, gdzie 60–70 proc. nasion wykorzystywanych do siewu pochodzi z własnej produkcji rolników, masowe wprowadzenie technik genomowych do rolnictwa spowoduje, że uzależnimy rolników od zakupu nasion od dużych korporacji. Producenci takich nasion w ramach nowych technik genomowych to będą giganci – zaledwie pięć lub sześć korporacji, od amerykańskich po europejskie. We Francji, gdzie_ _już dzisiaj_ _większość kupuje nasiona do siewu, wielkiej różnicy nie będzie, natomiast dla polskiego rolnika to będzie wprost zmiana technologii produkcji_ – ocenia europoseł.

Według danych IHAR-PIB w 2025 roku kwalifikowany materiał siewny stanowił 20,1 proc. nasion zbóż zużytych do siewu w Polsce. Po uwzględnieniu mieszanek jego udział wynosił 19,4 proc. W sezonie 2024/25 materiał siewny wyprodukowany w kraju stanowił 86 proc. kwalifikowanego materiału siewnego oferowanego do sprzedaży. Nowe przepisy nie wprowadzają obowiązku stosowania nasion NGT.

– _Te zabezpieczenia mimo wszystko nie wyłączają zmiany podejścia rolników, to znaczy kupowania zamiast korzystania z własnych nasion do produkcji zbóż. To powoduje, że koszty produkcji byłyby wyższe. Dzisiaj, jak widzimy, ceny skupu pszenicy są na poziomie 760 zł, i mówimy jeszcze: zapłać za nasiona. To powoduje, że z punktu widzenia produkcji rolnej w Polsce to się całkowicie nie opłaca_ – przekonuje Waldemar Buda.

Unia Europejska jest drugim największym rynkiem nasion na świecie, którego wartość Komisja Europejska szacowała w 2024 roku na ok. 7 mld euro. Jedną z kwestii związanych z rozwojem NGT jest wpływ patentów na dostęp do materiału siewnego i konkurencję na tym rynku. Nowe przepisy przewidują, że informacje o patentach dotyczących roślin NGT1 mają trafiać do publicznej bazy danych, a Komisja Europejska ma ocenić ich wpływ m.in. na dostęp rolników do nasion i konkurencję w sektorze hodowlanym.

– _Na pewno na tych rozwiązaniach skorzystają duże korporacje, które będą produkować nasiona modyfikowane genetycznie w sposób mniej inwazyjny. Nie zrobi tego mały producent, ktoś mający małą hodowlę, tylko zrobi to gigantyczne przedsiębiorstwo_ – podkreśla europoseł.

Oznakowane będą nasiona i materiał rozmnożeniowy NGT1, ale już nie produkty z nich wytworzone, w tym żywność. Informacje o odmianach NGT1 mają być dostępne również w publicznej bazie danych. W przypadku NGT2 zostaną utrzymane wymogi dotyczące identyfikowalności i oznakowania.

– _Im więcej wiedzy jesteśmy w stanie przekazywać konsumentom, tym lepiej. Pewna grupa ludzi nie będzie takich produktów chciała i ona powinna mieć wybór. Obywatel w demokracji ma prawo wyboru, czyli powinien wiedzieć. Przekonujmy go do tego, żeby wybierał te produkty, ale niech ma wybór i sam podejmie decyzję. Wszelka dodatkowa informacja na produkcie jest korzystna z punktu widzenia konsumenta_ – mówi Waldemar Buda.

NGT nie są jednak jeszcze powszechnie znane konsumentom. Z badania przeprowadzonego w 2024 roku w ramach finansowanego przez UE projektu GeneBEcon wśród 5 tys. konsumentów w Niemczech, Francji, Danii, Słowacji i Wielkiej Brytanii wynika, że w zależności od kraju od 45,7 do 59,9 proc. badanych deklarowało, że słyszało o NGT. Gotowość do zakupu żywności wytworzonej z wykorzystaniem tych technik deklarowało od 26,1 do 43,6 proc. respondentów.

Przyjęte przepisy wykluczają stosowanie roślin NGT1 i NGT2 w produkcji ekologicznej. Przypadkowa lub technicznie nieunikniona obecność roślin NGT1 w uprawach ekologicznych nie będzie jednak oznaczała naruszenia unijnych przepisów dotyczących produkcji ekologicznej.

– _U nas większość produktów mimo wszystko będzie bez technik genomowych, nawet tych nowych, w związku z czym mogłyby się wyróżnić. Rolnik mógłby powiedzieć, że ma naturalny produkt, niemodyfikowany w żaden sposób, wytworzony od początku do końca w ramach własnej produkcji. To byłby pewien element przewagi produkcji ekologicznej, zdrowej i bez żadnych kontrowersji. My byśmy na tym z pewnością skorzystali_ – zapowiada europoseł PiS.

Źródło: [Newseria.pl](https://newseria.pl)

---
Cytując nasze materiały, podawaj źródło: Radio Świnoujście (radioswinoujscie.pl) i link do artykułu.
