Źródło: materiał na licencji: Newseria.pl
Międzynarodowa współpraca to jeden z(spacja)warunków rozwoju nauki. Dlatego też Fundacja na rzecz Nauki Polskiej wyłania i(spacja)nagradza najlepsze międzynarodowe zespoły badawcze, które mogą się(spacja)pochwalić(spacja)wybitnymi osiągnięciami. Polski i(spacja)francuski naukowiec, którzy wspólnie zaprojektowali i(spacja)zsyntetyzowali barwniki o(spacja)właściwościach fluorescencyjnych, otrzymali przyznawaną przez(spacja)FNP i(spacja)Académie des Sciences Polsko-Francuską Nagrodę Naukową. W przyszłości ich odkrycie może znaleźć szerokie zastosowanie m.in. w(spacja)medycynie i(spacja)leczeniu nowotworów.
Rozwijanie współpracy międzynarodowej to jeden z(spacja) celów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, która od ponad 30 lat pozostaje największym w(spacja)Polsce, pozabudżetowym źródłem finansowania nauki. FNP nagradza wyróżniające się osiągnięcia w(spacja)ramach międzynarodowej współpracy, przyznając dwie bilateralne nagrody naukowe: Polsko-Niemiecką Nagrodę Naukową Copernicus oraz(spacja)Polsko-Francuską Nagrodę Naukową.
– Umiędzynarodowienie nauki dla(spacja)fundacji jest niezwykle ważne, dlatego mamy nagrody polsko-francuskie, o(spacja)których dzisiaj mówimy, mamy nagrody polsko-niemieckie, wspieramy powstawanie centrów doskonałości, do których zależy nam, żeby ludzie z(spacja)różnych kultur, z(spacja)różnych krajów, z(spacja)różną narodowością przyjeżdżali i(spacja)wykonywali pracę naukową, dyskutowali, kłócili się, aż(spacja)w(spacja)końcu dojdą do jakiegoś nowego odkrycia naukowego –(spacja)mówi agencji informacji Newseria Biznes prof. Maciej Żylicz, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Polsko-Francuska Nagroda Naukowa im. Marii Skłodowskiej-Curie i(spacja)Pierre’a Curie jest wspólną inicjatywą FNP i(spacja)Francuskiej Akademii Nauk(spacja)-(spacja)Académie des Sciences. Jest przyznawana co dwa lata, w(spacja)drodze konkursu, parze uczonych, których wybiera polsko-francuskie jury, powołane przez(spacja)obie instytucje.
Laureatami tegorocznej nagrody(spacja)-(spacja)wręczonej podczas uroczystej gali 10 października br.(spacja)-(spacja)zostali prof. Denis Jacquemin z(spacja)Université de Nantes i(spacja)Institut Universitaire de France oraz(spacja)prof. dr hab. Daniel Gryko,(spacja)chemik z(spacja)Instytutu Chemii Organicznej PAN. Naukowcy zostali docenieni za wieloletnią współpracę w(spacja)zakresie syntezy organicznej i(spacja)chemii obliczeniowej.
-(spacja)Do projektów naukowych zawsze staramy się dobierać jak najlepszych współpracowników. Dlatego naturalne jest wychodzenie poza(spacja)granice własnego kraju i(spacja)budowanie międzynarodowych zespołów –(spacja)mówi prof. Denis Jacquemin z(spacja)Uniwersytetu w(spacja)Nantes i(spacja)Institut Universitaire de France.(spacja)– Wraz z(spacja)prof. Danielem Gryko jesteśmy świeżo upieczonymi laureatami Polsko-Francuskiej Nagrody Naukowej im. Marii Skłodowskiej-Curie i(spacja)Pierre’a Curie za wybitne osiągnięcia naukowe, będące efektem polsko-francuskiej współpracy badawczej. Jako zespół doskonale się uzupełnialiśmy: Daniel zajmował się syntezą związków, a moim zadaniem było obliczenie ich właściwości. To bardzo prestiżowe wyróżnienie i(spacja)duży zaszczyt dla(spacja)nas obu, jak również impuls do kontynuowania wspólnych prac.
Obaj tegoroczni laureaci mają na koncie ogromny dorobek naukowy. Współpracę rozpoczęli w(spacja)2016 roku, a ich wspólne badania przyniosły efekt w(spacja)postaci opracowania fluorescencyjnych barwników, które mogą znaleźć bardzo szerokie zastosowanie m.in. w(spacja)medycynie.
-(spacja)Takie barwniki mają bardzo szerokie zastosowanie, np. w(spacja)sondach fluorescencyjnych. Większość tego, co wiemy dziś na temat funkcjonowania komórki, to są badania właśnie z(spacja)użyciem sond fluorescencyjnych. A nasze badania zmierzają do tego, żeby jakość tych sond ulepszyć. To znaczy projektujemy razem barwniki, wybieramy najlepsze i(spacja)robimy je w(spacja)Warszawie, a mój kolega Denis Jacquemin oblicza ich właściwości już po syntezie. I czasami wychodzą nam superciekawe związki –(spacja)tłumaczy prof. dr hab. Daniel Gryko.(spacja)
Badacze chcą skomercjalizować niektóre z(spacja)tych barwników, na początku pod kątem zastosowania w(spacja)szeroko pojętej biologii molekularnej.(spacja)
– Już w(spacja)tej chwili są na rynku ogromne firmy, które produkują sondy fluorescencyjne, to jest ich jedyny produkt i(spacja)dobrze z(spacja)tego żyją. W Polsce takich firm nie(spacja)ma i(spacja)naszym marzeniem jest, żeby taką założyć. Natomiast w(spacja)dłuższej perspektywie świetnym zastosowaniem byłyby barwniki, które pomogłyby chirurgom w(spacja)wycinaniu komórek tkanek rakowych z(spacja)dużo większą precyzją, niż jest to możliwe w(spacja)tej chwili. To jest wyzwanie, nad tym pracuje wiele osób na całym świecie, są na to różne pomysły, a nasz jest taki, żeby to zrobić właśnie poprzez selektywne sondy fluorescencyjne, które będą świecić tylko, gdy są w(spacja)komórce rakowej(spacja)- zapowiada(spacja)prof. dr hab. Daniel Gryko.(spacja)
Badania prowadzone przez(spacja)prof. Denisa Jacquemina oraz(spacja)prof. Daniela Gryko przyczyniły się do dużego postępu w(spacja)dziedzinie materiałów luminescencyjnych i(spacja)dostarczyły wglądu w(spacja)podstawowe mechanizmy rządzące emisją światła. Fluorescencyjne barwniki, które zaprojektowali i(spacja)zsyntetyzowali obaj badacze, mogą być potencjalnie zastosowane m.in. w(spacja)organicznych diodach emitujących światło oraz(spacja)w(spacja)obrazowaniu fluorescencyjnym żywych komórek. Co więcej, ich właściwości fotofizyczne (stopień ich fluorescencji) można przewidzieć jeszcze przed syntezą – tzn. wybrać ten, który będzie świecił najbardziej wydajnie i(spacja)w jakim zakresie. To umożliwia i(spacja)usprawnia stworzenie wielu różnych barwników.
Jednym z(spacja)najciekawszych osiągnięć obu naukowców jest też opracowanie barwników, które mogą świecić w(spacja)dalekiej podczerwieni. Niesie ona ze sobą niewiele energii i(spacja)wnika w(spacja)ciało ludzkie, co pozwala zaobserwować w(spacja)nim te elementy, które w(spacja)innym przypadku byłyby niewidoczne.
– To ogromne dokonanie, będące efektem symetrycznej, polsko-francuskiej współpracy -(spacja)mówi prof. Maciej Żylicz. – Bez otwarcia polskiej nauki na świat nie(spacja)zostaniemy zauważeni, nie(spacja)będziemy w(spacja)stanie przyciągać talentów z(spacja)zagranicy. Wszystkie kraje w(spacja)tej chwili wręcz biją się o(spacja)talenty z(spacja)całego świata, więc trzeba umieć je znaleźć, ściągnąć i(spacja)pomóc im dalej rozwijać się w(spacja)naszym kraju.
