W Polsce tylko 14 proc. pracujących osób powyżej 50. roku życia odczuwa satysfakcję z(spacja)pracy ’ wynika z(spacja)dziewiątej(spacja)edycji badania SHARE. To może wpływać na ich dalszą aktywność zawodową. Badacze podkreślają bowiem, że w(spacja)krajach, w(spacja)których jest więcej osób niezadowolonych z(spacja)pracy, wskaźniki zatrudnienia w(spacja)starszych grupach wiekowych są niższe. To ważny sygnał dla(spacja)polityków i(spacja)firm, które przez(spacja)zmiany demograficzne w(spacja)kolejnych dekadach zmierzą się z(spacja)coraz większymi problemami kadrowymi.
’ W badaniu SHARE badamy różne aspekty satysfakcji z(spacja)pracy osób w(spacja)wieku 50 lat lub więcej: czy praca jest wymagająca fizycznie, czy czują presję czasu, czy są zadowoleni z(spacja)możliwości rozwoju i(spacja)wynagrodzenia, czy mają szanse awansu, czy czują, że mają wsparcie pracowników i(spacja)autonomię w(spacja)wykonywaniu pracy. We wszystkich krajach, które badamy, czyli w(spacja)Izraelu i(spacja)27 krajach w(spacja)Europie, ok. 20 proc. osób jest naprawdę zadowolonych z(spacja)pracy ’ mówi agencji Newseria dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, przewodnicząca Rządowej Rady Ludnościowej i(spacja)liderka krajowej grupy badawczej SHARE.
W badaniu, opartym na danych z(spacja)dziewiątej edycji SHARE („Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe”, 2021’2022), wśród ponad 4,8 tys. respondentów aktywnych zawodowo zidentyfikowano cztery grupy pracowników 50+. Największą stanowiły osoby niezadowolone (27 proc.), a następnie zmęczone fizycznie (26,8 proc.) oraz(spacja)zniechęcone (25,2 proc.). Oznacza to, że ok. 80 proc. pracowników w(spacja)wieku 50 lat i(spacja)więcej odczuwa ograniczoną satysfakcję z(spacja)pracy, choć z(spacja)różnych powodów.
W badaniu stwierdzono istotne zróżnicowanie między poszczególnymi krajami. Z danych, przedstawianych podczas VI Kongresu Statystyki Polskiej, wynika, że w(spacja)Polsce nieco ponad 14 proc. osób deklaruje satysfakcję z(spacja)pracy. Dla porównania w(spacja)Szwajcarii to 42 proc. badanych. Do grupy osób odczuwających zmęczenie fizyczne zakwalifikowano prawie 38 proc. pracujących Polaków powyżej 50. roku życia, do grupy niezadowolonych ’ prawie 30 proc., a zniechęconych ’ 18,2 proc.
’ Wśród Polaków osób niezadowolonych jest więcej niż przeciętnie w(spacja)Europie. Mamy dosyć dużą grupę osób, które czują się fizycznie zmęczone wykonywaną pracą. W innych krajach wygląda to bardzo różnie. Kraje skandynawskie mają największy odsetek pracowników zadowolonych z(spacja)pracy. Z kolei Europa Środkowa i(spacja)Wschodnia, ale także Europa Południowa to miejsca, gdzie osób zadowolonych jest najmniej ’ wymienia liderka krajowej grupy badawczej SHARE.
Jak podkreśla, na podstawie innych badań można przypuszczać, że częściowo wynika to z(spacja)tego, że Polacy pracują więcej niż przedstawiciele innych narodów. Z danych Eurostatu wynika, że w(spacja)2025 roku nasz tydzień pracy liczył średnio 38,7 godzin. Taki sam rezultat odnotowali Bułgarzy, a dłużej od nas pracowali tylko Grecy (39,6 godzin). Średnia dla(spacja)całej UE to niecałe 36 godzin w(spacja)tygodniu. Najkrótsze godziny pracy odnotowano w(spacja)Holandii (31,9), Niemczech i(spacja)Danii (33,9) oraz(spacja)Austrii (34).
’ Nie mamy kultury godzenia pracy i(spacja)życia rodzinnego, nie(spacja)mamy modeli typu flexicurity [model łączący elastyczność rynku pracy i(spacja)ochrony socjalnej(spacja)’ red.], które wdrażają chociażby kraje skandynawskie. Mamy też trochę inny profil, jeżeli chodzi o(spacja)wykształcenie, strukturę rynku pracy ’ to wszystko należy uwzględnić, kiedy interpretujemy wyniki ’ mówi prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak.
Dziewiąta edycja badania została przeprowadzona w(spacja)latach 2021’2022, więc uwzględniono w(spacja)niej również zmiany na rynku pracy wywołane pandemią. Badacze podkreślają, że zakłócenia pracy spowodowane lockdownami miały ograniczony wpływ na odczuwaną satysfakcję z(spacja)pracy, ale praca zdalna zmniejszyła odsetek w(spacja)grupie zmęczonych fizycznie.
’ Staraliśmy się też popatrzeć na to, jak cechy indywidualne jak wykształcenie czy płeć wpływają na satysfakcję z(spacja)pracy. Widać, że osoby lepiej wykształcone generalnie mają większe poczucie satysfakcji. Różnice płci nie(spacja)są duże, ale kobiety częściej czują zniechęcenie ’ mówi liderka krajowej grupy badawczej SHARE.
Eksperci podkreślają, że satysfakcja z(spacja)pracy jest kluczowym czynnikiem decydującym o(spacja)kontynuowaniu zatrudnienia przez(spacja)osoby 50+. Szczególnie dotyczy to osób, które nabywają już praw do emerytury. Badanie CBOS „Aktywność zawodowa osób starszych” wskazuje, że niemal co piąta osoba otrzymująca emeryturę pozostaje aktywna zawodowo. 63 proc. z(spacja)nich planuje pozostać na rynku pracy tak długo, jak to będzie możliwe. Wśród najważniejszych motywatorów wymieniają właśnie odczuwaną satysfakcję z(spacja)pracy.
’ W krajach, gdzie jest więcej osób zadowolonych z(spacja)pracy, są wyższe wskaźniki zatrudnienia wśród osób w(spacja)grupie 55’64 lat. I odwrotnie, tam, gdzie mamy mniej zadowolonych z(spacja)pracy, jest też mniej osób, które pracują ’ i(spacja)to jest jeszcze silniejszy związek. W związku z(spacja)tym widać bardzo wyraźnie, jak ogromne znaczenie ma budowanie odpowiedniej jakości i(spacja)warunków pracy. Chodzi o(spacja)to, jak rozkładać zadania, żeby nie(spacja)było presji czasu, jak dawać ludziom autonomię wykonywania pracy, jak doceniać ich pracę i(spacja)budować sieci społeczne ’ wymienia prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak.
To ważny wniosek dla(spacja)pracodawców, ale też instytucji kształtujących politykę rynku pracy.(spacja)Poprawa warunków pracy, w(spacja)tym np. ograniczenie obciążenia fizycznego oraz(spacja)wzmocnienie bezpieczeństwa zatrudnienia, może stanowić jej istotny element.
’ Warto myśleć o(spacja)tym, jak ukierunkować różnego rodzaju instrumenty, które wspierają budowanie satysfakcji z(spacja)pracy pracowników, chociażby wykorzystanie funduszu szkoleniowego, ale także narzędzia dostępne w(spacja)urzędach pracy, programy finansowane z(spacja)Europejskiego Funduszu Społecznego czy tworzenie odpowiednich warunków pracy, tu wspomnę o(spacja)Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i(spacja)środkach na prewencję, na tworzenie rozwiązań, które wspierają bezpieczne, wysoko jakościowe miejsca pracy ’ podkreśla ekspertka.
Zachęcanie do dłuższej aktywności zawodowej jest koniecznością ze względu na tempo starzenia się społeczeństwa i(spacja)kurczenia siły roboczej. Główny Urząd Statystyczny podaje, że w(spacja)2024 roku osoby powyżej 60. roku życia stanowiły 26,6 proc. polskiego społeczeństwa. Według prognoz w(spacja)2050 roku odsetek ten wzrośnie do 37 proc. Badanie CBOS „Wyobrażenia dotyczące własnej starości” z(spacja)maja 2026 roku wskazuje, że ośmiu na 10 ankietowanych poniżej 60. roku życia spodziewa się, że w(spacja)starszym wieku będzie się utrzymywać(spacja)z(spacja)emerytury. Większość (ok. 60 proc.) zakłada, że będzie wówczas pracować zarobkowo, przynajmniej dorywczo.
’ Pracowników 50+ na rynku pracy będzie coraz więcej, więc warto dbać o(spacja)te osoby. Od nich w(spacja)dużym stopniu(spacja)zależy przyszłość naszego rynku pracy ’ podsumowuje prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak.
Źródło: Newseria.pl
