Źródło: materiał na licencji: Newseria.pl
Choroby serca i(spacja)układu krążenia pozostają główną przyczyną zgonów w(spacja)Unii Europejskiej. Z ich powodu(spacja)rocznie(spacja)umiera około 1,7 mln osób. Komisja Europejska chce walczyć z(spacja)tym problemem i(spacja)przedstawia strategię dla(spacja)zdrowia sercowo-naczyniowego. Dokument ma wyznaczać wspólne standardy leczenia i(spacja)profilaktyki oraz(spacja)wzmacniać krajowe polityki zdrowotne. Jednym z(spacja)najważniejszych celów jest poprawa wczesnego wykrywania problemów zdrowotnych i(spacja)wyrównanie różnic między krajami w(spacja)dostępie do leczenia.(spacja)
’ To nie(spacja)jest akt prawny, ale to są pewne wytyczne, wspólne standardy dla(spacja)całego procesu leczenia, od profilaktyki po nawet transplantację. W tej strategii chcemy(spacja)się(spacja)zająć głównym zabójcą populacji europejskiej, czyli chorobami serca i(spacja)układu krążenia. To w(spacja)dalszym ciągu ponad 40 proc. ludzi, którzy umierają dzisiaj właśnie z(spacja)tego powodu ’(spacja)tak o(spacja)Europejskiej Strategii Zdrowia Sercowo-Naczyniowego mówi w(spacja)rozmowie z(spacja)agencją Newseria dr Adam Jarubas z(spacja)Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł Parlamentu Europejskiego, przewodniczący Komisji Zdrowia (SANT).
W połowie grudnia Komisja Europejska opublikowała strategiczny dokument „EU cardiovascular health plan: the Safe Hearts Plan”. We wstępie czytamy, że choroby układu krążenia pozostają największym wyzwaniem dla(spacja)zdrowia publicznego w(spacja)UE, pomimo postępów w(spacja)ich profilaktyce i(spacja)leczeniu. Są główną przyczyną zgonów i(spacja)niepełnosprawności w(spacja)Unii Europejskiej. Dotykają około 62 mln osób i(spacja)zabierają 1,7 mln ludzkich istnień rocznie. Koszt ekonomiczny, jaki się z(spacja)nimi wiąże, przekracza 282 mld euro rocznie, z(spacja)czego 47 mld euro wynika z(spacja)utraconej produktywności.
Dokument wskazuje, że bez zdecydowanych i(spacja)skoordynowanych działań w(spacja)Unii Europejskiej obciążenie chorobami układu krążenia będzie rosło. W strategii cytowane są międzynarodowe badania, które szacują, że między 2025 a 2050 rokiem częstość występowania takich schorzeń globalnie może wzrosnąć o(spacja)90 proc., a liczba zgonów o(spacja)73,4 proc.
’(spacja)Będziemy przede wszystkim zaczynali, tak jak w(spacja)przypadku Europejskiego Programu Walki z(spacja)Rakiem [strategia zdrowotna przyjęta w(spacja)2021 roku ’ red.], od diagnozy, od pokazania różnic w(spacja)dostępie do najnowocześniejszych terapii i(spacja)leków. Będziemy próbować opisywać całą ścieżkę, wdrażać schematy leczenia, ale też promocję badań przesiewowych(spacja)’(spacja)wymienia Adam Jarubas.
Safe Hearts Plan koncentruje się na trzech filarach ’ prewencji, wczesnym wykrywaniu i(spacja)badaniach przesiewowych oraz(spacja)leczeniu i(spacja)opiece (w tym rehabilitacji). Te filary mają być wspierane przez(spacja)trzy główne osie: technologie cyfrowe, badania i(spacja)innowacje oraz(spacja)zwalczanie nierówności. Realizacja strategii ma natomiast doprowadzić do wzmocnienia polityk krajowych w(spacja)walce z(spacja)chorobami układu krążenia.
’(spacja)To, co obiecał nam komisarz unijny ds. zdrowia Olivér Várhelyi, to również poszukanie środków w(spacja)budżecie, który dzisiaj się buduje na kolejne lata po 2028 roku. Chodzi o(spacja)to, żeby to nie(spacja)były tylko wytyczne dla(spacja)Rady i(spacja)Komisji Europejskiej, „suchy” dokument kierunkowy, ale realny plan, podparty pieniędzmi na badania, nowoczesne terapie, na wspieranie i(spacja)finansowanie badań przesiewowych realizowanych w(spacja)krajach członkowskich. W komisji SANT pracujemy jeszcze nad raportem, który będzie swoistą recenzją tego programu ’(spacja)dodaje przewodniczący tej komisji.
Strategia wyznacza kilka kluczowych celów do osiągnięcia do 2035 roku. Pierwszym z(spacja)nich ma być zmniejszenie przedwczesnej umieralności z(spacja)przyczyn sercowo-naczyniowych o(spacja)25 proc. względem 2022 roku. Drugim z(spacja)założeń jest to, by co najmniej 75 proc. osób w(spacja)wieku 25’64 lata i(spacja)co najmniej 90 proc. osób w(spacja)wieku 65+ miało mierzony poziom ciśnienia krwi raz w(spacja)roku przez(spacja)pracownika ochrony zdrowia. Trzeci cel dotyczy pomiarów cholesterolu ’ do 2035 roku co najmniej 65 proc. osób w(spacja)wieku 25’64 lata i(spacja)80 proc. osób w(spacja)wieku 65+ ma mieć wykonywane takie badanie raz w(spacja)roku. Podobne założenia dotyczą częstotliwości badania poziomu cukru we krwi w(spacja)tych grupach wiekowych.
’(spacja)To, co na pewno szwankuje i(spacja)na co trzeba zwracać uwagę, to kwestia profilaktyki i(spacja)badań przesiewowych. Wiemy, że warto inwestować w(spacja)profilaktykę, wyłapywać te schorzenia u naszych pacjentów odpowiednio wcześnie, bo wtedy koszty leczenia będą niższe. W momencie kiedy inwestujemy w(spacja)profilaktykę, ograniczamy koszty ponoszone w(spacja)przyszłości na leczenie bardzo skomplikowanych przypadków. Zatem zaczynamy teraz od diagnozy i(spacja)będziemy mapować najbardziej oczekujące na wsparcie obszary, żeby wyrównywać dostęp do najnowocześniejszych świadczeń pomiędzy krajami europejskimi ’(spacja)podkreśla Adam Jarubas.
Jak zaznacza, różnice na poziomie państw członkowskich są olbrzymie, a Europa Środkowo-Wschodnia wyraźnie odstaje od standardów zachodnich. Dane Eurostatu wskazują, że w(spacja)2022 roku w(spacja)Bułgarii wskaźnik zgonów z(spacja)przyczyn sercowo-naczyniowych był o(spacja)6,3 razy wyższy niż we Francji.
’(spacja)Profesor Adam Maciejczyk z(spacja)Dolnośląskiego Centrum Onkologii powiedział kiedyś, że o(spacja)szansach na wyleczenie może decydować kod DNA, ale nie(spacja)powinien o(spacja)tym decydować kod pocztowy. Ja to powtarzam przy każdej okazji(spacja)’ podkreśla przewodniczący parlamentarnej Komisji Zdrowia. ’(spacja)Wiele się udało zrobić, bo trzeba zwrócić uwagę na to, jak znacząco poprawiła się w(spacja)Polsce przeżywalność osób z(spacja)zawałami. Nauczyliśmy się szybkiej interwencji, mamy coraz lepiej wyposażone szpitale, ale w(spacja)dalszym ciągu to jest główny zabójca populacji europejskiej, więc mamy ambitne plany, żeby pracować dalej.
Na początku lipca 2025 roku w(spacja)Polsce weszła w(spacja)życie ustawa o(spacja)Krajowej Sieci Kardiologicznej. Zakłada ona stworzenie(spacja) struktury, w(spacja)której wszystkie szpitale i(spacja)poradnie będą działać według tych samych zasad i(spacja)standardów, a przebieg leczenia każdego pacjenta ma być monitorowany. Według autorów ustawy pozwoli to szybciej wykrywać problemy zdrowotne w(spacja)populacji oraz(spacja)poprawiać jakość opieki i(spacja)skuteczność leczenia.
’(spacja)W Polsce powstało wiele mocnych centrów kardiologii, również inwazyjnej, czyli tego odcinka, gdzie trzeba szybko operować, ratując życie.(spacja)W bardzo istotny sposób poprawiła się infrastruktura. Trzeba też pamiętać, że w(spacja)przypadku Polski były to jedne z(spacja)wyżej wycenianych procedur, w(spacja)związku z(spacja)czym ten system rozwijał się również w(spacja)elementach infrastruktury ośrodków prywatnych. Stworzono strukturę, która dość dobrze funkcjonuje(spacja)’(spacja)wskazuje Adam Jarubas.
Według Światowej Organizacji Zdrowia jednym z(spacja)głównych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych jest nadwaga i(spacja)otyłość, których występowanie rośnie w(spacja)niepokojącym tempie zwłaszcza w(spacja)grupie pediatrycznej. Lekarze alarmują, że ten problem zdrowotny w(spacja)pierwszych latach życia przekłada się na całe pokolenie osób, którzy już jako młodzi dorośli będą się mierzyć z(spacja)poważnymi chorobami układu krążenia.
Skalę zjawiska w(spacja)Polsce obrazuje grudniowy raport Instytutu Matki i(spacja)Dziecka. Wynika z(spacja)niego, że co trzeci ośmioletni chłopiec w(spacja)Polsce i(spacja)co czwarta dziewczynka w(spacja)tym wieku mają nieprawidłowo wysoką masę ciała. Co piąty chłopiec i(spacja)co 10. dziewczynka są natomiast otyli. Prawie 46 proc. badanych dzieci ma podwyższony poziom cholesterolu. Odsetek dzieci z(spacja)nieprawidłowo wysokim ciśnieniem skurczowym krwi wzrósł w(spacja)latach 2016’2023 o(spacja)prawie 10 pkt proc. Ten problem jest notowany już u niemal jednej trzeciej polskich dzieci, których dane zebrał IMiD.
’(spacja)Powinniśmy patrzeć na to całościowo, z(spacja)perspektywy całego życia człowieka. Wielkim problemem w(spacja)Europie, również niestety w(spacja)Polsce, już dziś jest kwestia otyłości. To się zaczyna wtedy, kiedy prawie połowa dzieci już ma jakieś elementy tego problemu, a w(spacja)niektórych przypadkach mówimy nawet o(spacja)tak zwanej otyłości olbrzymiej, która może się przekładać na ponad 200 schorzeń powiązanych(spacja)’ podkreśla europoseł z(spacja)PSL.(spacja)’ Jestem wielkim zwolennikiem edukacji zdrowotnej realizowanej jako przedmiot w(spacja)szkole, bo to, jak żyjemy, co jemy i(spacja)czy(spacja)się(spacja)ruszamy, wpływa na szansę życia w(spacja)zdrowiu, więc nacisk na profilaktykę będzie w(spacja)strategii bardzo mocny.
